वेलची लहान पण वेलची खाण्याचे फायदे महान. वेलची खा आणि बऱ्याच रोगांवर घरच्या घरी उपाय करा.

वेलची खाण्याचे फायदे – आपण प्रसादाचा शिरा करतो तेव्हा वेलचीची आठवण होते. कुठल्याही गोड पदार्थात वेलची हवीच. ह्याच वेलचीला आयुर्वेदात औषध मानलं गेलं आहे. ही लहान हिरवी वेलची दररोज थोडीशी खात असाल तर त्याचे बरेच फायदे आहेत. आजच्या लेखात आपण समजून घेऊ तब्येतीसाठी असलेले वेलची खाण्याचे फायदे आणि कुठल्या रोगावर लहान वेलची गुणकारी आहे.

तर ही वेलची कुठे मिळते किंवा पिकते?

वेलची खाण्याचे फायदे

हिरव्या वेलचीचा परिचय करून द्यायची गरज नाही. मसाल्यांची राणी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या प्रसिद्ध वेलचीवर आधारित आपला स्वयंपाक आहे. भारतातील प्रत्येक घरात लहान वेलचीचा वापर केला जातो, गरम मसाल्यापासून खीर, पुडिंग इत्यादी. लहान वेलची सामान्यतः समुद्र किनाऱ्यावर आढळते. जगात भारत, श्रीलंका आणि म्यानमारमध्ये याची लागवड केली जाते. भारताच्या दक्षिण भागात 750-1500 मीटर उंचीवर कर्नाटक, केरळ आणि तामिळनाडू राज्यांच्या पश्चिम घाटातील सदाहरित जंगलांमध्येही वेलची मिळते.

लहान वेलचीचा वापर पान किंवा फक्त लवंगाबरोबरही केला जातो. जेवणानंतर वेलची खाल तर तोंड सुगंधित होते. जर तुम्हाला लहान वेलची खाण्याचे फायदे माहित असतील तर तुम्ही स्वतः अनेक रोगांवर लहान वेलचीचे घरगुती उपचार करू शकता.

वेलची खाण्याचे फायदे अनेक आहेत. वेलची (छोटी इलायची) पचायला हलकी, भूक वाढवणारी आणि पचण्याजोगी आहे. ह्यामुळे तोंडाची दुर्गंधी दूर होते. गुदमरणे, सर्दी, कोरडा खोकला, मूळव्याध, लघवीची समस्या, वेदना, गॅस, खाज इत्यादी, त्वचा रोग इत्यादींमध्ये वेलची खाण्याचे फायदे आहेत.

वेलचीच्या बिया वायू काढून टाकतात, भूक वाढवतात, लघवीची समस्या दूर करतात आणि हृदय आणि शरीराला शक्ती देतात. त्यामुळे अपचन, पोटदुखी, सर्दी, खोकला, यकृताच्या समस्या, उलट्या इत्यादी अनेक आजारांमध्ये वेलचीच्या बिया वापरल्या जातात. अशा प्रकारे, लहान वेलची खाण्याचे फायदे / वेलचीचे आरोग्य फायदे अनेक आहेत. तिचे दुष्परिणाम फार कमी आहेत.

लहान हिरवी वेलची म्हणजे ?

वेलची खाण्याचे फायदे

लहान वेलची एक सुगंधी मसाला आहे. त्याची वनस्पती सुमारे 10-12 फूट उंच आहे, जी वर्षभर समुद्र किनाऱ्यावर तयार होते किंवा बागेत लागवड केली जाते. पानाचे छोटे झुडूप होते. त्याची पाने वर हिरवी, भाल्याच्या आकाराची आणि दोन फुटांपर्यंत लांब आहेत. त्याला गुच्छांसारखी फळे येतात. वाळलेली फळे लहान वेलची म्हणून ओळखली जातात. तर अशी येते आपली सुगंधी वेलची. वेलचीचे दोन प्रकार आहेत – लहान आणि मोठे. वेलचीच्या उच्च औषधी मूल्यामुळे, आयुर्वेद आणि युनानी औषधांमध्ये दोन्ही प्रकार वापरले जातात.

वेलची खाण्याचे फायदे आणि घरगुती उपयोग आपण बघूया

लहान वेलचीचे औषधी फायदे अनेक आहेत. जर ती योग्य प्रकारे वापरले गेले तर आपण अनेक आजार दूर करू शकता. त्याचे काही उपयोग (इलायचीचे उपयोग) आणि वेलची खाण्याचे फायदे हे आहेत.

1. डोकेदुखी दूर करण्यासाठी वेलची खा.

वेलची खाण्याचे फायदे

कधीकधी चिंता आणि तणावामुळे डोकेदुखी होते. वरचेवर होणारी डोकेदुखी ही आजच्या जीवनात एक सामान्य गोष्ट आहे. अशा स्थितीत दोन लहान वेलची, 1 मोठी वेलची आणि 1 ग्रॅम कापूर बारीक करा. कपाळावर लावल्याने डोकेदुखी आणि तणाव वगैरे जे औषधाने बरे होत नाहीत ते कमी होतात.

2. नपुंसकत्व आणि शीघ्रपतन ह्यामध्ये वेलची खाण्याचे फायदे

वेलची खाण्याचे फायदे

125 मिग्रॅ वेलचीच्या बियांची पावडर दुधात उकळा, त्यात मध घाला. झोपण्यापूर्वी दररोज याचे सेवन नपुंसकत्व आणि लवकर होणारे वीर्य स्खलन थांबवण्यात फायदेशीर आहे. पण औषधी आहे म्हणून वेलचीचा जास्त वापर करू नये, नाहीतर जास्त नपुंसकत्व येऊ शकते

3. डोळ्यांच्या समस्यांवर उपचार करण्यासाठी वेलची खाण्याचे फायदे

वेलची खाण्याचे फायदे

संगणक आणि मोबाईलच्या या युगात आपल्या डोळ्यांवर सर्वाधिक परिणाम होत आहे. अगदी लहान मुलांनाही डोळ्यांचा त्रास होऊ लागला आहे आणि त्यांनी चष्मा घालायला सुरुवात केली आहे. जर डोळ्यांमध्ये अंधार असेल, डोळ्यात चमक असेल किंवा डोळ्यांमध्ये मुरुम असेल तर वेलची पावडर बारीक मलमल कापडाने गाळून घ्या. शेळीच्या मूत्रात तीन दिवस भिजवून सावलीत वाळवा. ही पावडर डोळ्यांवर काजळा सारखी लावा. ह्यामुळे डोळे शुद्ध होतील आणि वरील सर्व रोग बरे होतील.

दररोज एक चमचा मध घेऊन एक वेलची खाल्ल्याने दृष्टी सुधारते, मज्जासंस्था मजबूत होते आणि डोळ्यांच्या सामान्य आरोग्याचे रक्षण होते.

4. तोंडाच्या समस्या होतील कमी वेलची आहे फायदेशीर

वेलची खाण्याचे फायदे

जर तोंडात कोणत्याही प्रकारचे संक्रमण झाले असेल किंवा तोंडात अल्सर झाले असतील. जर दात किंवा हिरड्या किडल्यामुळे तोंडातून दुर्गंधी येत असेल तर दालचिनी, नगरमोथा, वेलची (इलायची) आणि कोथिंबीर समान प्रमाणात घ्या. ह्याची पावडर बनवा आणि त्यात 125 मिलीग्राम मिसळा. वटी बनवा. ही वटी तोंडात ठेवा. यानंतर पाण्यात एक ही पावडर पाण्यात मिसळून गुळण्या करा.

5. घशाच्या आजारात वेलची खाण्याचे फायदे

वेलची खाण्याचे फायदे

जास्त बोलण्यामुळे किंवा हिवाळ्यामुळे घसा खवखवणे किंवा घसा कर्कश होणे हा एक नेहमीचा त्रास आहे. कधीकधी घशाच्या आत लटकलेली छोटी जीभ सुजते ज्यामुळे घशात दुखायला लागतं अशी कोणतीही समस्या असल्यास, लहान वेलची आणि दालचिनी पाण्यात उकळा. थोड्या वेळ ते पाणी तोंडात ठेवून आणि नंतर तोंड स्वच्छ धुवा. वेलची घशात सूज येणे, कर्कश होणे इत्यादी आजारांमध्ये वेलची खाण्याचे फायदे आहेत.

तुम्ही वेलची नुसती चघळत असाल तरी फायदेशीर आहे. जर कोणत्याही कारणामुळे कर्कश आवाज किंवा घसा खवखवत असेल, तर सकाळी उठताना आणि रात्री झोपताना, चघळल्यानंतर छोटी वेलची (छोटी इलायची) खा आणि वरून कोमट पाणी प्या. भरपूर फायदा होईल आणि घसा सुटेल.

6. खोकला आणि दम्यावर वेलची औषधी

वेलची खाण्याचे फायदे

सध्याच्या प्रदूषणाने भरलेल्या वातावरणामुळे लोक अनेकदा कोरडा खोकला आणि जीव गुदमरल्याची तक्रार करतात. ह्यावर वेलची आणि मिरपूड समान प्रमाणात घ्या. हे 10-20 मि.ली. गुळामध्ये मिसळा आणि एकत्र उकळून हा काढा प्या. ह्यामुळे कोरडा खोकला आणि श्वासोच्छवासाचा त्रास दूर होतो.

7. हृदय निरोगी ठेवते वेलची

वेलची खाण्याचे फायदे

लहान वेलची खाऊन रक्त भिसरण सुरळीत होते. जे हृदयासाठी खूप फायदेशीर आहे. वेलची पूड आणि पिप्पली मुळाची पावडर समान प्रमाणात मिसळा. त्यात 1-2 ग्रॅम तुपाच्या दुप्पट प्रमाणात मिसळून घेतल्याने हृदयरोग आणि गॅसमुळे छातीत दुखण्यापासून आराम मिळतो.

8. बद्धकोष्ठता आणि जठराची सूज मध्ये वेलची खाण्याचे फायदे

वेलची खाण्याचे फायदे

वेलची पोटात गॅस आणि सूजेवर आराम देते. जर तुम्हाला जेवणानंतर ॲसिडिटी होत असेल तर जेवणानंतर नियमितपणे वेलची चघळा. अन्न पचवण्यासाठी देखील चांगली आहे. काय होतं की लांबच्या प्रवासात अनेक वेळा लघवी थांबवल्याने वगैरे पोटात गॅस होतो. अशा परिस्थितीत अर्धा ते एक ग्रॅम वेलची पावडर कांजीबरोबर प्यायल्याने वेलचीचे फायदे मिळतात. झोपण्यापूर्वी एक पिकलेले केळे आणि एक वेलची खाल तर अपचन, आंबटपणा, बद्धकोष्ठता इत्यादी आणि रक्ताच्या उलट्या इत्यादींमध्ये फायदेशीर आहे.

जास्त केळी खाल्ल्याने पोटात दुखत असेल तर वेलची खा, तुम्हाला लगेच आराम मिळेल.

9. वेलची खा उलट्या थांबतील

वेलची खाण्याचे फायदे

500 मिग्रॅ एलादी चूर्ण मध आणि साखरेच्या कँडीमध्ये मिसळून घेतल्याने वात, पित्त आणि कफ यांमुळे होणारी उलटी थांबते. वेलची, भात लावा, लवंग, नागकेशर, पिप्पळी, प्रियांगू, बदर मज्जा, नागरमोथा आणि पांढरे चंदन यांचे मिश्रण करून पावडर बनवा. 1-2 ग्रॅम साखर कँडी आणि मध एकत्र घेतल्याने सर्व प्रकारच्या उलट्या (वेलचीचे फायदे) थांबतात.

जिऱ्याचा 10-15 मिली काढा करून त्यामध्ये 500 मिग्रॅ वेलची पावडर मिसळून, ते घेतल्याने, पित्त जास्त झाल्यामुळे चक्कर येणे, उलट्या असे त्रास थांबतील.

10. लघवीची समस्या असेल तर वेलची औषधी आहे

वेलची खाण्याचे फायदे

आवळा रस, केळीचा रस किंवा कडुलिंबाच्या रसात, मध आणि अर्धा ते एक ग्रॅम वेलची पावडर मिसळा. कफामुळे लघवीत जळजळत असेल हे प्या फायदेशीर ठरेल.

1/2-1 ग्रॅम वेलची पावडर गोमूत्र, अल्कोहोल किंवा केळीच्या रसासोबत घेतल्याने कफामुळे होणाऱ्या लघवीच्या समस्येमध्ये फायदा होतो. 1-2 ग्राम शिलाजीत 20-25 मिली एलादि काढा त्यात मिसळून प्यायल्याने मुतखडा असेल तर तो बरा व्हायला फायदा होतो. 20-25 मिली आवळ्याच्या रसामध्ये एक ग्रॅम वेलचीच्या बिया मिसळा. ते प्यायल्याने लघवी बंद होणे किंवा लघवीमध्ये जळजळ होणे ह्यात आराम मिळतो.

11. रक्ताच्या विकारांमध्ये वेलची खाण्याचे फायदे

वेलची खाण्याचे फायदे

वेलची रक्ताभिसरण सुधारते. जर पंचकर्म थेरपीमध्ये रक्तमोक्षण करताना रक्त व्यवस्थित वाहत नसेल तर वेलची, जिरे, तागर इत्यादीच्या बारीक चूर्णांमध्ये मीठ आणि तेल मिसळून जखमेच्या वर चोळल्यास रक्त व्यवस्थित वाहू लागते.

12. मानसिक आरोग्य सुधारण्यासाठी वेलची खाण्याचे फायदे

वेलची खाण्याचे फायदे

मन अशांत असेल तर रात्री झोपेच्या आधी लहान वेलचीच्या बियांची पावडर घेऊन त्याचा वास घ्या. ह्याने अपस्मार, मानसिक उदासीनता आणि स्मरणशक्ती कमी असेल तर बराच फायदा होतो.

  • हिरवी वेलची किती वापरावी : वेलची पावडर – 500 मिग्रॅ ते 1 ग्रॅम इतकी किंवा वर सांगितल्याप्रमाणे वापरा.

जास्तीत जास्त फायद्यासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार लहान वेलची वापरा.

हिरवी वेलची ही बिया आणि वेलचीचे तेल ह्या दोन्ही प्रकारे औषधात वापरली जाते.

वेलचीचे दुष्परिणाम फार नाहीत पण कधीकधी जास्त प्रमाणात वेलची खाल्ल्याने काही दुष्परिणाम होऊ शकतात. मुतखडा असलेल्या रुग्णांनी वेलची घेण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. मुतखड्याचा त्रास वाढू शकतो. जर वेलची नीट पचत नसेल, तर त्यामुळे पित्ताशयाचे दगडही बनतात.
वेलचीच्या अतिसेवनामुळे नपुंसकत्व देखील येऊ शकते.

Related Posts

Comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Recent Stories